Premiera w Kolonii: porywająca sztuka Violi Neumann Eksperyment”

Premiera w Kolonii: porywająca sztuka Violi Neumann Eksperyment”

W Kolonii panuje lekkie poruszenie, bo już niedługo Teatr Wolny Warsztat będzie obchodził premierę „Eksperymentu”. Reżyserka i aktorka Wiola Neumann wprowadzi utwór na scenę w lipcu 2025 r., a oczekiwanie jest ogromne. Produkcja oparta jest na powieści Mario Giordano pod tym samym tytułem i otwiera ekscytującą i krytyczną przestrzeń wokół tematów władzy i tożsamości w sytuacjach ekstremalnych.

W centrum fabuły znajdują się obiekty testowe, które biorą udział w badaniu psychologicznym, podczas którego dzieli się ich na więźniów i strażników. Na decyzje i zachowanie bohaterów duży wpływ ma ich rozwój, co skutkuje impulsywnymi i często brutalnymi scenami. W takich momentach bohaterowie nie działają już świadomie – jest to nawiedzający aspekt, który zniewoli publiczność.

Związek z badaniami psychologicznymi

Praca Neumanna jest nie tylko przyjemna estetycznie, ale ma także wyraźne nawiązanie do słynnych badań Stanforda z 1971 r. Eksperyment ten, przeprowadzony pod kierunkiem Filipa Zimbardo wystawiają ludzkie zachowanie na próbę w ekstremalnych warunkach. Uczestników podzielono wówczas na dwie grupy: strażników i więźniów, a skutki tych ról sprawiły, że eksperyment stał się skandalicznym rozdziałem w psychologii.

Eksperyment więzienny w Stanford, który został ostatecznie przerwany po sześciu dniach z powodu poważnych załamań emocjonalnych, rodzi istotne pytania etyczne, które porusza także performans Neumanna. Bohaterowie sztuki nawiązują do niektórych dylematów moralnych związanych z badaniami Zimbardo. Te krytyczne tematy są szczególnie istotne, jeśli weźmiemy pod uwagę dynamikę władzy i nadużyć poruszonych w sztuce.

Elementy kreatywne w produkcji

Neumann wykorzystuje również kreatywne metody, aby naświetlić emocjonalne i etyczne aspekty tematu. Na przykład na konferencji prasowej użyła słoika z ciasteczkami z wizerunkami uszkodzonych zabawek – potężny symbol utraty niewinności i zniszczenia przeszłości bohaterów spektaklu. Ponadto Neumann opisuje w wywiadzie głębsze znaczenie uszkodzonej przytulanki, która ilustruje bezbronną stronę ludzkiej egzystencji.

Na podział ról wpływają nie tylko bohaterowie, ale także osobiste chwile aktorów. W żartobliwy sposób nawiązuje się do niestosowania przemocy, a aktorzy mają możliwość napisania własnych monologów, co czyni spektakl jeszcze bardziej dynamicznym i emocjonalnym.

Spektakle odbywające się w dniach 4–11 lipca 2025 r. „Das Experiment” przeznaczone są dla widzów od 16. roku życia. Spektakl porusza tematykę form przemocy i przemocy psychicznej oraz mocno wypowiada się na temat ludzi znajdujących się w sytuacjach ekstremalnych – temat ten pozostaje niezwykle aktualny w kontekście innych badań psychologicznych, np. eksperymentu Milgrama.

Ogólnie rzecz biorąc, podejście Violi Neumann ma dobry talent do tworzenia dzieł, które są zarówno zabawne, jak i prowokujące do myślenia. Nie przegap tego niezapomnianego przedstawienia w Wolnym Teatrze Warsztatowym!