Mode met een boodschap: gedwongen adopties in de DDR in de kijker!
Kilian Kerner presenteert tijdens de Berlin Fashion Week een collectie waarin de gedwongen adopties uit de DDR aan de orde komen en wordt opgeroepen tot opheldering.

Mode met een boodschap: gedwongen adopties in de DDR in de kijker!
Tijdens de Berlin Fashion Week van dit jaar zorgde de Berlijnse ontwerper Kilian Kerner voor opschudding met zijn nieuwe collectie, die handelt over een donker hoofdstuk uit de Duitse geschiedenis: de gedwongen adopties in de DDR. De show vond plaats in de Uber Arena en was niet alleen een lust voor het oog, maar ook tot nadenken stemmend. De extravagante outfits van de modellen, geïnspireerd op de look van de jaren 80, gingen vergezeld van een griezelige uitkijktoren en monitoren met de tekst "Let op, je verlaat nu West-Berlijn." Kerner wilde zowel glamour als horror combineren in zijn ontwerpen, zoals Radio Köln meldt.
In deze collectie, die het hoogtepunt van gedwongen adoptie verkent, droegen de modellen opvallende hoodies met slogans als 'Waar zijn onze kinderen?' en hield handgeschreven posters omhoog. Bijzonder spannend was het beeld van een mannelijk model dat een babypop in een ruw grijs pak presenteerde. Deze afbeelding is bedoeld om de onrechtvaardigheden die met de adopties gepaard gaan visueel te illustreren. Kerner zelf werd gesensibiliseerd door een documentaire over kinderwelzijn en adopties in de DDR en wilde met zijn werk de publieke aandacht op deze kwestie vestigen.
Politieke dimensie van gedwongen adopties
De gedwongen adopties in de DDR zijn een voorbeeld van staatsrepressie. Schattingen gaan uit van ongeveer 10.000 gevallen. Een belangrijk aspect van deze praktijken was de druk die veel ouders ervoeren. Het Bureau Jeugdzorg kon beslissingen nemen zonder toestemming van de biologische ouders, zoals blijkt uit het voorbeeld van Sabine Zapf, die in een kindertehuis belandde nadat zij als alleenstaande moeder het derde kind niet kon krijgen. Deutschlandfunk Kultur doet verslag van haar pijnlijke verlies toen haar biologische vader vocht voor haar terugkeer, maar faalde.
De moeders die door gedwongen adopties werden getroffen, stonden onder enorme druk. Viola Greiner-Willibald meldt dat veel vrouwen zich niet durfden te verzetten tegen de ontneming van hun kinderen door de staat, uit angst voor repressie. De DDR-gezinswet kende geen genade en eiste dat kinderen werden opgevoed tot ‘socialistische persoonlijkheden’. “Der Spiegel” rapporteerde al in 1975 over dit mislukte beleid, dat vervolgens tot op de dag van vandaag niet adequaat is aangepakt.
Focus op verwerking
De verwerking van dit verhaal is nog niet voltooid. In 2019 riep de Bondsdag op om adoptiedossiers niet langer te vernietigen en werden er stappen ondernomen om een “centraal informatie- en plaatsingsbureau” op te zetten. De definitieve resultaten en concrete maatregelen zijn nog onduidelijk, aangezien een onderzoek van het federale ministerie van Binnenlandse Zaken pas begin 2026 afgerond zal zijn, zoals Zwangsadoptierte Kinder benadrukt. Kerner roept zelf op om niet alleen een DNA-databank op te zetten, maar ook toegang tot belangrijke adoptiedossiers voor getroffen ouders.
Aan het eind van de modeshow bleef de vraag hoeveel getroffen ouders en kinderen nog wachten op opheldering en gerechtigheid. De mensen die door gedwongen adoptie van hun identiteit en hun kinderen zijn beroofd, verdienen deze afrekening. Kilian Kerner hoopt met zijn collectie weer een balletje aan het rollen te krijgen en binnen een jaar zeker tien nieuwe zaken op te lossen. Het verhaal van gedwongen adopties in de DDR is uiteindelijk een verhaal van verlies en het onvermoeibare streven naar gerechtigheid.