Herdenking in Nümbrecht: Zes struikelblokken gelegd voor Joodse gezinnen

Herdenking in Nümbrecht: Zes struikelblokken gelegd voor Joodse gezinnen

Afgelopen weekend vond er een ontroerende gebeurtenis plaats in Nümbrecht: kunstenaar Gunter Demnig legde zes struikelblokken op de Marktstrasse ter nagedachtenis aan de joodse medeburgers die tijdens de Holocaust werden vervolgd en vermoord. Talrijke mensen verzamelden zich ter plaatse om getuige te zijn van deze herdenkingsdaad. De Stolperstein is niet alleen een kunstwerk, maar ook een gedenkteken dat het laatst bekende adres van de slachtoffers symboliseert en zo hun verhalen levend houdt.

De nieuw aangelegde struikelblokken doen vooral denken aan de families Goldbach en Herz. Voor de familie Herz werden stenen gelegd voor Rosa Herz, geboren in 1879, en haar kinderen Paul en Meta Herz. Hun lot is tragisch: op 18 juli 1942 worden ze opgepakt door de Gestapo en gedeporteerd naar Maly Trostinec, waar ze op 24 juli worden vermoord. Een andere steen voor Werner Ludwig Herz, die in 1936 naar Zuid-Afrika vluchtte, wordt later afgeleverd.

Herinneringen aan de familie Goldbach

Op dezelfde dag stierf ook de familie Goldbach, bestaande uit het echtpaar Eugen en Sybilla en hun zoon Ludwig, in Maly Trostinec. Burgemeester Hilko Redenius benadrukte in zijn toespraak het belang van dergelijke gedenkstenen voor het collectieve geheugen van de gemeenschap. Nümbrecht houdt sinds 2014 de traditie van herdenken met struikelblokken in stand. De eerste werden verplaatst ter nagedachtenis aan de familie Baer en de stad erkent daarmee haar geschiedenis en de slachtoffers van het nationaal-socialisme.

Gunter Demnig gaf vrijdagavond ook een lezing in het Parkhotel Nümbrecht, waarin hij de geschiedenis van het ontstaan ​​van de Stolpersteine ​​uiteenzette. Hij deed verslag van de Europese verspreiding van ruim 117.000 stenen en de uitdagingen waarmee hij wordt geconfronteerd. Van het vernietigen van de stenen tot het verzet van huiseigenaren, Demnig laat zich niet ontmoedigen. Hij benadrukte vooral het belang van het betrekken van de jongere generaties bij de herdenking.

Een kunstproject met mondiale betekenis

De Stolpersteine ​​zijn nu het grootste Holocaust-monument ter wereld, bestaande uit meer dan 100.000 kleine koperen en betonnen markeringen in landen van Spanje tot Oekraïne. Ze worden geplaatst op de laatste verblijfplaatsen van de vervolgden en bevatten informatie zoals namen en geboorte- en overlijdensdata. Stichting Stolpersteine, die de installatie coördineert, zorgt ervoor dat de informatie door middel van zorgvuldig onderzoek wordt geverifieerd. Er zal vóór de installatie contact worden opgenomen met familieleden van de overledene om het respect en de empathie die Demnig voor elk individueel slachtoffer heeft te behouden. Bovendien hebben de Stolpersteine ​​als sociale sculptuur sinds hun introductie in de jaren negentig een netwerk van sociale interacties bevorderd door gemeenschappen bij elkaar te brengen en de betrokkenheid bij het verleden te stimuleren.

Het herdenken van de slachtoffers van het nationaal-socialisme zal ook in de toekomst belangrijk blijven. In augustus 2024 waren er ruim 107.000 stenen gelegd in bijna 1.900 gemeenschappen, onder meer in landen als Oostenrijk, Frankrijk, Polen en Duitsland. Ondanks enkele kritische stemmen die het concept ter discussie stellen, blijft het project op koers. In München geldt bijvoorbeeld een verbod op het plaatsen van struikelblokken, waaruit blijkt dat de discussie over de vorm van herdenken nog lang niet voorbij is.

De video-opnamen van de aanleg van de Stolperstein in Nümbrecht zullen ook naar de nakomelingen van de families Herz en Baer in Florida worden gestuurd om de herinneringen vast te houden en verdere herverbindingen mogelijk te maken. De Stolpersteine ​​is een symbool van herdenking in Nümbrecht en daarbuiten - een kleine steen met een groot verhaal.